मातीचे आरोग्य, मातीची संरक्षण आणि खते (Soil Health, Soil Conservation and Fertilizers)

 

1. मातीचे आरोग्य, मातीची संरक्षण आणि खते

शेतकर्यांना काय करावे?

• मातीच्या चाचणीच्या आधारे योग्य खत उपयोग करावे.

• मृदा उर्वरता ठेवण्यासाठी जैविक खते वापराव्यात.

• खते अर्थात रासायनिक खताचे अधिक लाभ मिळवण्यासाठी, प्रसारण करण्यापेक्षा रूट झोनमध्ये अनुप्रयोग करावे.

• फॉस्फेटिक खताचा उच्च आणि सुरक्षित वापर करण्याचे निर्णय लागू करण्यासाठी योग्य आहे, हे सुनिश्चित करणे, मूलभूत अविकार आणि समयबद्ध पिके, विशेषत: हळू ज्ञातीच्या आकाशवायू निट्रोजन आणि मातीच्या समृद्धीसाठी सामुदायिक निर्णय.

• समस्या अधिकृत करिण्यासाठी आलंबाच्याची वापर करणे, वापरले जाते.

• शेतकरी इच्छुक असल्यास, सहभागी जैविक गारंटी प्रणाली (पीजीएस-भारत) प्रमाणपत्र स्वीकृतीच्या ग्रामीण संघात कमीत कमी 5 शेतकरी या शेतकरी संघात तयार करावे आणि नजिकच्या क्षेत्रीय संघाच्या केंद्रासोबत प्रवर्तित करावे.

शेतकर्यांना काय मिळू शकते?

१. ISOPOM - जिप्सम/पायराइट/लाइम/डोलोमाइट यांचे पुरवठा

• प्रति हेक्टर 750 रुपये

२. ISOPOM - अल्पात्मक तत्त्वे विलिन्यस्त क्षेत्रांमध्ये

• प्रति हेक्टर 500 रुपये

३. राष्ट्रीय उद्यानिकी मिशन - जैविक शेतीचा अवज्ञा

• प्रति हेक्टर 10,000 रुपये

४. राष्ट्रीय उद्यानिकी मिशन - व्हर्मी - कॉम्पोस्ट यूनिट

• 1 हेक्टर क्षेत्रासाठी प्रति युनिट 30,000 रुपये

५. काम योजना जैविक शेती योजना - व्हर्मी - कॉम्पोस्ट यूनिट

• प्रति युनिट 2,500 रुपये

६. काम योजना जैविक शेती योजना - बायोडायनामिक कॉम्पोस्ट

• प्रति युनिट 250 रुपये

७. काम योजना जैविक शेती योजना - सी. पी. पी. कल्चर युनिट

• प्रति युनिट 250 रुपये

८. काम योजना जैविक शेती योजना - पॉलिथीन व्हर्मी बेड

• प्रति युनिट 5,000 रुपये

९. काम योजना जैविक शेती योजना - समावेशी पोषण व्यवस्थापन

• प्रति हेक्टर 1,000 रुपये

१०. माती चाचणी आणि माती चाचणी योजना - मातीचे नमूने चाचणी

• NPK: प्रति नमूना 15 रुपये
• अल्पात्मक तत्त्वे: प्रति नमूना 200 रुपये
• PH, EC भौतिक आणि रासायनिक विश्लेषण: प्रति नमूना 250 रुपये
• पाण्याची चाचणी: प्रति नमूना 100 रुपये

११. माती स्वास्थ्य आणि उर्वरांचे व्यवस्थापन राष्ट्रीय प्रकल्प - जैविक खताचा वापर प्रमोट करणे

• प्रति हेक्टर 500 रुपये

१२. माती स्वास्थ्य आणि उर्वरांचे व्यवस्थापन राष्ट्रीय प्रकल्प - आम्लिक माती सुधारण्यासाठी आणि आम्ल यांची पुरवठा

• 25% खर्चाचा प्रतिहेक्टर 500 रुपये प्रति हेक्टर @

१३. माती स्वास्थ्य आणि उर्वरांचे व्यवस्थापन राष्ट्रीय प्रकल्प - अल्पात्मक तत्त्वांची प्रमोशन आणि वितरण

• प्रति हेक्टर 500 रुपये

१४. जैविक शेतीसंबंधी राष्ट्रीय प्रकल्प - फळ आणि सब्जीचे कॉम्पोस्ट युनिट स्थापन

• एक दिवसाच्या (100 TPD) सापडलेल्या क्षमतेच्या पूर्ण आर्थिक प्रस्तावाच्या 33% सब्सिडी (क्रेडिट लिंक बॅक एंडेड सब्सिडी) अखेरच्या 60 लाख रुपयांच्या नियंत्रणावर सीमित क्षेत्र आणि संपूर्ण वित्तीय व्ययाच्या ३३% सब्सिडी.

१५. जैविक शेतीसंबंधी राष्ट्रीय प्रकल्प - बायो खत आणि/किंवा बायो किडकांवर युनिट स्थापन

• एक क्षमता च्या वित्तीय व्ययाच्या २५% सब्सिडी पूर्ण आर्थिक आयोजनाच्या संपूर्ण प्रस्तावाच्या लिंयुक्ड बॅक एंडेड सब्सिडी) सीमित करण्यासाठी ४० लाख रुपयांच्या नियंत्रणावर सीमित क्षेत्र आणि संपूर्ण वित्तीय व्ययाच्या २०० टन्सच्या २५% सब्सिडी. 

१६. समर्पित अनाज विकास कार्यक्रम

• गहू, दालभात, तांदूळ यांमध्ये मायक्रो न्यूट्रिएंट्स
• खर्चाच्या ५०% किंमतीची सहाय्य
• प्रति हेक्टर ५०० रुपये सीमित असलेले आहे

१७. तेलबियाणी उत्पादन कार्यक्रम

• अल्पात्मक तत्त्वे अभावी क्षेत्रांमध्ये मायक्रो न्यूट्रिएंट्सची पुरवठ
• खर्चाच्या ५०% किंमतीची सहाय्य
• किंवा प्रति हेक्टर ५०० रुपये, ज्याप्रमाणे थोडेसे असलेले आहे, तो ज्याहून कमी आहे.

१८. केंद्रीय संरक्षित उपवास समावेशक विकास योजना

• जिप्सम, मायक्रो न्यूट्रिएंट्स आणि हिरवा उपवास सामायिकीचा प्रसार
• खर्चाच्या ५०% किंमतीची सहाय्य
• प्रति हेक्टर १,००० रुपये सीमित असलेले आहे.